RISKDETECTED · İŞ EKİPMANLARI

Vinç risk analizi: köprülü vinç ve kaldırma işleri

Vinç risk analizi, kaldırma ekipmanını yük ve operasyonla birlikte değerlendirir. Bu rehber köprülü ve tavan vinçlerine odaklanır. Başlangıç ve bırakma noktaları güvenli görünse bile yük yolu başka çalışanların üzerinden geçiyorsa risk hareketin ortasındadır.

Kapsamı ve kaldırma işinin bilgilerini açıklayın

Vinç kimliği, çalışma alanı, yük özellikleri, kaldırma aksesuarları ve görevli kişiler kayıt altına alınır. Yük bilgisi bilinmiyorsa internetten yaklaşık değer eklemek yerine kaldırma kararını etkileyen eksik bilgi olarak tutulur.

Mobil, kule ve gemi vinçlerinin zemin, kurulum ve çevre koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Karmaşık veya alışılmadık kaldırma işi, rutin bir işe göre daha ayrıntılı plan ve yetkinlik gerektirebilir.

Dayanak: HSE: kaldırma işlerinin planlanması ve organizasyonu (teknik rehber); ÇSGB Güvenli İnşaat: iş ekipmanlarında sağlık ve güvenlik

Kaldırma işini aşamalara ayırın

Bu örnek eğitim amacıyla oluşturulmuştur; gerçek işyeri raporu, ekipmana özel talimat veya uzman onayı değildir. Puanlar özellikle verilmemiştir; gerçek koşullar doğrulanmadan başka bir işyerine taşınmamalıdır.

Köprülü vinç işi için eğitim amaçlı inceleme tablosu
AşamaTehlikeli olayKontrol yönüDoğrulama
Yükü tanıma ve bağlamaDengesizleşme veya yetersiz bağlantıYük bilgisi, kaldırma noktası ve aksesuar seçimiTeknik uygunluk kaydı
İlk hareketSıkışma veya kontrolsüz hareketTehlikeli bölgenin ayrılması ve görev paylaşımıKişilerin güvenli konumu
Yükü taşımaÇalışan veya yapıyla karşılaşmaYük yolunun planlanmasıGüzergâhın iş boyunca kontrolü
HaberleşmeÇelişen hareket komutuTek ve anlaşılır iletişim düzeniGörevlerin bilindiğinin kontrolü
Yükü bırakmaDevrilme veya el sıkışmasıBırakma alanı ve desteklerin hazırlanmasıYükün kararlı durumu

Etiket, aksesuarın işe uygunluğunu tek başına göstermez

Kimlik ve kapasite bilgisi önemlidir. Yükün geometrisi, bağlama düzeni, temas noktaları ve aksesuarın fiilî durumu da incelenmelidir. Bu sayfa evrensel açı, kapasite azaltma hesabı veya sapan seçimi vermez.

“Sapanlar kontrol edilecek” yerine hangi aksesuarın hangi iş için değerlendirileceğini ve uygunsuz olanın nasıl kullanım dışına alınacağını belirtin. Kimliği belirsiz aksesuar düşük puan verilerek kullanılabilir hâle gelmez.

Dayanak: HSE: kaldırma işlerinin planlanması ve organizasyonu (teknik rehber)

Yeni bırakma noktasının oluşturduğu işi de değerlendirin

Yük yolunu yaya alanından uzaklaştırmak için bırakma noktası değiştirildiğinde parçayı elle çevirme veya yeni sıkışma noktası oluşabilir. Bir kontrolün komşu faaliyetlerde yeni risk yaratıp yaratmadığını inceleyin.

Periyodik kontrol, her kaldırma operasyonunun planını ve alan düzenini kendiliğinden doğrulamaz. Kullanım öncesi inceleme, operasyon planı ve güncel kontrol kapsamı ayrı tutulmalıdır.

Dayanak: Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, madde 6–12 (resmî kurum yayımı); ÇSGB: 23 Aralık 2025 iş ekipmanları yönetmelik değişikliği duyurusu

RiskDetected ile görünür bulguyu kaydetme

Yük altındaki kişi, engelli güzergâh veya uygunsuz bırakma alanı gibi görünür bulgular rapor taslağına alınabilir.

Fotoğraf; ekipmanın iç durumu, güvenlik işlevinin performansı, ölçüm sonucu veya çalışanın yetkinliği gibi bilgileri tek başına doğrulamaz. AI taslağında bilinmeyenleri kesin bilgiye çevirmeyin. Bulguyu saha bilgisiyle tamamlayın ve yetkin kişilerin teknik değerlendirmesini alın.

Kaynaklar